Hodowla świerszczy w mieszkaniu: temperatura i czas rozwoju z dwóch badań
Kupiłem młode świerszcze z planem zapisanym w głowie, ale bez temperatury wpisanej do tego planu. Po zestawieniu dwóch badań musiałem poprawić kalendarz (przedpokój nie dostał wcześniej moich wytycznych).
Kuba Malinowski 7 listopada 2026 9 min czytania
- Rozwój zarodka w 23 °C, Sturm
- 18 ± 3 dni
- Rozwój zarodka w 30 °C, Sturm
- 9 ± 1 dzień
- Rozwój larwalny w 23 °C, Sturm
- 117 ± 10 dni
- Rozwój larwalny w 30 °C, Sturm
- 65 ± 7 dni
- Od jaja do dorosłego w 30 °C, Odhiambo i in.
- 66,26 dnia
- Dolny próg rozwoju zarodka, Sturm
- 14,5 °C
Wersja krótka: hodowla świerszczy ma kalendarz zależny od temperatury pojemnika: od jaja do dorosłego około 135 dni w 23 °C i 74 dni w 30 °C u Sturma, a 66 dni w 30 °C u Odhiambo i współautorów.
Kiedyś kupiłem młode świerszcze z myślą, że będą gotowe „za tydzień”, po czym postawiłem pudełko w chłodnym przedpokoju. Później dziwiłem się, że nie rosną (termin zaakceptowałem sam ze sobą, bez udziału owadów). Nie mam tu własnych pomiarów, mam dwa badania i rachunek.
Dwa badania, czyli skąd wziąłem kalendarz
Porównuję świerszcze domowe, czyli Acheta domesticus, zaczynając od warunków doświadczeń, a dopiero później przepisując dni do tabeli. Bez tego łatwo pomylić wynik laboratoryjny z obietnicą dla dowolnego pudełka w mieszkaniu.
Sturm prowadził hodowlę w komorze klimatycznej Instytutu Zoologii Uniwersytetu w Salzburgu. Badał 23, 25 i 30 °C przy stałej wilgotności 60% i fotoperiodzie 12 h. Larwy w średnim wieku trzymał w plastikowych pojemnikach 30 × 45 × 25 cm. Na dnie znajdowało się około 5 cm torfu, a kryjówki tworzyły wytłoczki i zmięty papier.
Odhiambo i współautorzy sprawdzili 6 stałych temperatur: 18, 22, 26, 30, 34 i 38 °C. Wilgotność wynosiła 60–90%, oświetlenie 500 ± 25 lx, a fotoperiod 12:12. Kolonię utrzymywano w wiadrach 60 l przykrytych siatką, z pionowymi wytłoczkami.
To warunki badań, nie komplet nastaw do bezrefleksyjnego skopiowania, szczególnie przy porównywaniu różnych pojemników. Źródła nie podają reguły określającej zalecaną liczbę owadów na litr, sam opis kolonii jej nie zastępuje.
Kalendarz, czyli pudełko nie zna mojego terminu
U Sturma osobno podano czas rozwoju zarodka i larwy, zatem dodałem średnie tych etapów. U Odhiambo korzystam z kolumny obejmującej cały rozwój od jaja do dorosłego.
| Temperatura | Sturm 1999: jajo + larwa | Odhiambo i in. 2022 |
|---|---|---|
| 18 °C | brak danych | 200,5 dnia |
| 22 °C | brak danych | 156,1 dnia |
| 23 °C | 18 + 117 = 135 dni, około 19 tygodni | brak danych |
| 25 °C | 11 + 95 = 106 dni, około 15 tygodni | brak danych |
| 26 °C | brak danych | 73,3 dnia, około 10,5 tygodnia |
| 30 °C | 9 + 65 = 74 dni, około 10,6 tygodnia | 66,3 dnia, około 9,5 tygodnia |
| 34 °C | brak danych | 71,4 dnia |
W 30 °C dostaję 2 wyniki: 74 oraz 66,3 dnia, każdy przypisany do konkretnego doświadczenia. Nie sklejam ich w jedną średnią „dla mieszkania”.
Jeśli twój pojemnik ma 25 °C, bezpośrednim odczytem z badania Sturma jest 106 dni. Widoczne obok 73,3 dnia to wynik Odhiambo dla 26 °C. Przesunięcie wzroku o jeden wiersz zmienia jednocześnie temperaturę i badanie (w arkuszu wygląda to niewinnie). Źródła nie wyjaśniają przyczyny tak dużej rozbieżności, a sama tabela nie pozwala przypisać jej wyłącznie różnicy 1 °C.
Do planowania wybrałbym zatem konkretny wynik razem z jego warunkami, zamiast traktować sąsiednie komórki jako wymienne terminy. Liczby pozostają średnimi z doświadczeń, nie datą gwarantowaną dla każdego pojemnika.
Jeśli kupujesz młode świerszcze, tabela nie podaje czasu pozostałego im do dorosłości, bo kalendarz zaczyna się od złożenia jaja. W mojej historii pomyliłem właśnie te porządki, dorzucając do tego chłodny przedpokój i własne oczekiwania.
Ogrzewanie, czyli najpierw sonda, potem data
Praktyczny układ opieram na pojemniku z siatką i pionowych wytłoczkach, ogrzewanym matą podłączoną przez termostat. Sondę umieszczam między wytłoczkami, tam, gdzie przebywają owady, zamiast przypisywać temperaturę całemu pudełku na podstawie nastawy.
Jeśli zastanawiasz się nad położeniem czujnika, rozwinąłem ten temat w karcie o termostacie do terrarium. Tutaj potrzebuję temperatury związanej z miejscem przebywania świerszczy, żeby odnieść ją do kalendarza rozwoju.
U Sturma 23 °C oznacza około 19 tygodni, a 30 °C około 10,6 tygodnia od jaja do dorosłego. Różnica wynosi 61 dni, czyli ponad 2 miesiące, nie drobną korektę daty w kalendarzu. Przy takim zestawieniu mój plan „na później” wymaga najpierw odpowiedzi, jaką temperaturę rzeczywiście utrzymuje pojemnik.
Przy wyborze maty grzewczej pod pojemnik rozdzielam moc w W od mocy przypadającej na powierzchnię w W/m². Żadna z tych jednostek nie podaje temperatury owadów (wat nadal nie stał się stopniem).
W badaniach brakuje mocy maty i kosztu prądu dla takiego układu. Sposób liczenia strat ciepła pokazałem przy karaczanie argentyńskim, ale tamten wynik dotyczy pojemnika i założeń opisanych w tamtej karcie.
Jaja, czyli 37 albo 140 dziennie
U Sturma zmiana temperatury obejmowała również liczbę jaj składanych przez samicę w ciągu 24 h.
| Temperatura | Jaja na samicę w ciągu 24 h |
|---|---|
| 23 °C | 37,5 ± 10,3 |
| 25 °C | 103,7 ± 17,4 |
| 30 °C | 140,5 ± 15,8 |
Tabela dotyczy jaj składanych w określonym czasie, a nie gotowej liczby dorosłych owadów do odebrania z pojemnika. Przy przepisywaniu danych dopisuję jednostkę „na samicę w ciągu 24 h”, żeby później porównać właściwe wielkości.
Odhiambo podaje inną miarę: jaja na samicę na pokolenie, czyli wynik obejmujący inny przedział czasu. Wartości wynoszą 101 w 18 °C, 376 w 22 °C, 1360 w 26 °C i 1342 w 30 °C. W wyższych temperaturach spadają: 306 w 34 °C oraz 106 w 38 °C. Bezpośrednie porównanie z dziennymi wynikami Sturma mieszałoby dwie różne miary płodności.
Do składania jaj Sturm stosował osobne naczynia z warstwą 4–5 cm wilgotnego piasku arkozowego, wcześniej wygotowanego. W instrukcji rozdzielam zatem kryjówki i naczynie z wilgotnym podłożem, zachowując możliwość przypisania kalendarza do znanego terminu złożenia jaj.
Próg 14,5 °C, czyli kiedy jaja stoją
Sturm wyznaczył dolny próg rozwoju zarodka na 14,5 °C, korzystając z regresji i danych literaturowych. Próg dotyczy zarodka, nie larw, a ta różnica ma znaczenie przy dalszym liczeniu.
Sprawdziłem, czy po odjęciu progu dostanę stałą sumę stopniodni, łączącą temperaturę ponad progiem z czasem rozwoju. Gdyby suma była stała, ten sam wzór pozwalałby przeliczać czas między temperaturami (kuszące, szczególnie dla mnie).
Wychodzi około 115–153 stopniodni. Stałej sumy nie ma, rozrzut wynosi około 30%. W 23 °C jajo potrzebuje średnio 18 dni, natomiast w 30 °C potrzebuje 9 dni. Po uwzględnieniu progu odpowiada to odpowiednio 153 i 139,5 °C·d, czyli nadal różnym sumom.
Stopniodni nie oznaczają dodatkowych dni czekania, tylko iloczyn różnicy temperatury względem progu i czasu rozwoju. Próg pomaga określić dolną granicę rozwoju jaj, lecz przeliczanie nim kalendarza na każdą temperaturę pozostaje zgrubne. Do planowania przy badanych temperaturach mam bezpośrednie czasy wylęgu, zamiast jednej pozornie uniwersalnej liczby.
Powyżej 30 °C, czyli pokrętło nie skraca wszystkiego
U Odhiambo najkrótszy cały cykl przypada na 30 °C: 66,26 dnia, wobec 71,42 dnia w 34 °C. Tabela dla 38 °C podaje 79,81 dnia, ale ten wiersz wymaga zastrzeżenia.
Autorzy sami piszą, że w 38 °C rozwój nie przebiegał normalnie, co pozostaje w sprzeczności z wierszem tabeli. Rozbieżność występuje wewnątrz publikacji, bez podstaw do rozstrzygnięcia jej na podstawie podanych danych.
Autorzy wskazują też optymalne tempo wzrostu w 26 °C, podczas gdy najkrótszy cały cykl wypada w 30 °C. W tabeli larwa rozwija się w 26 °C przez 54 dni, a w 30 °C przez 56,05 dnia. Dopiero dodanie etapu jaja daje krótszą całość w 30 °C, zatem znaczenie ma również to, który etap porównujesz.
Co jedzą świerszcze, czyli przepis laboratorium bez dodatków
Gdy pytasz, czym karmić świerszcze, mogę wskazać diety rzeczywiście użyte w tych doświadczeniach, bez porównania wszystkich możliwych pokarmów.
Sturm podawał świeżą sałatę, płatki owsiane oraz standardową karmę laboratoryjną Altromin 1222, a wodę udostępniał w zwilżonych wacikach. Waciki leżały na małych szalkach Petriego, a sałatę i waciki wymieniano co 2 dni.
U Odhiambo pokarm stanowiła pasza dla drobiu „poultry growers mash”, a wodę podawano bez ograniczeń na wilgotnej wacie. Służył do tego spodek o średnicy 16 cm, natomiast pionowe wytłoczki miały wymiary 29 × 29,5 cm.
Jeśli chcesz ustalić, jak hodować świerszcze według tych prac, zachowaj rozdział między opisem diety a wynikiem czasowym. Badania miały różne warunki, a żadne nie sprawdzało, który pokarm samodzielnie odpowiada za różnicę dni.
Pytania, które dostaję najczęściej
Co jedzą świerszcze w hodowli?
U Sturma podawano świeżą sałatę, płatki owsiane i standardową karmę laboratoryjną Altromin 1222. U Odhiambo i współautorów pokarmem była pasza dla drobiu growers mash. W obu badaniach wodę podawano przez wilgotną watę.
Czy wyższa temperatura niż 30 °C przyspieszy hodowlę?
W badaniu Odhiambo i współautorów najkrótszy cykl od jaja do dorosłego odnotowano w 30 °C. Tabela podaje 71,42 dnia w 34 °C i 79,81 dnia w 38 °C. Autorzy sami piszą, że w 38 °C rozwój nie przebiegał normalnie, co pozostaje w sprzeczności z danymi tabeli.
Źródła
- Einfluß der Temperatur auf die Eibildung und Entwicklung von Acheta domesticus (L.) (Insecta: Orthoptera: Gryllidae) — R. Sturm, Linzer biologische Beiträge 31/2, 1999, s. 731–737: czas rozwoju zarodka i larwy w 23, 25 i 30 °C, liczba jaj, próg 14,5 °C
- Effects of Temperature on the Development and Survival of Cricket Species; Acheta domesticus and Gryllus bimaculatus (Orthoptera: Gryllidae) — M. A. Odhiambo, C. O. Ochia, E. O. Okuto, East African Journal of Agriculture and Biotechnology 5(1), 2022: czas rozwoju w sześciu temperaturach 18–38 °C, płodność